|
“Arkeolojik tahribat korkunç”
 Türkiye Arkeolojik Yerleşmeleri
(TAY) Proje Koordinatörü Oğuz Tanındı, “Türkiye’deki arkeolojik
tahribat yoğun, yaygın ve sürekli...Biz burada konuşurken bile en azından
10-15 höyük yok oluyor. Bunun için acil önlem alınmalı” dedi.
Türkiye Arkeolojik Yerleşmeleri (TAY) Projesi kapsamında, Akdeniz ve Güneydoğu
Anadolu bölgelerindeki arkeolojik yerleşim yerlerinin ele alındığı keşif
gezisi sonucunda hazırlanan “Türkiye Arkeolojik Tahribat Raporu 2001” açıklandı.
İlk Tunç Çağı sonuna kadarki döneme ait yerleşim yerlerinin ele alındığı
çalışma sonucu hazırlanan raporda, iki bölgede toplam 588 arkeolojik yerleşme
yerinin 515’inde tahribatın belgelendiği vurgulandı.
TAY RAPORU
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Lokali’nde düzenlenen basın toplantısında
TAY Proje Koordinatörü Oğuz Tanındı tarafından açıklanan raporun, bu yıl
Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık, ilgili Bakanlıklar, Jandarma Genel
Komutanlığı, üniversiteler ile Avrupa Konseyi, Avrupa Komisyonu ve
UNESCO’nun da aralarında bulunduğu toplam 570 kurum ve kuruluşa gönderildiği
belirtildi.
Proje hakkında bilgi veren ve çeşitli üniversitelerden ve üniversite dışı
insanların biraraya geldiği bağımsız bir ekip olarak 9 yıldır Türkiye’nin
arkeolojik yerleşmelerinin envanterini çıkarttıklarını anlatan Oğuz Tanındı,
çalışmalarını 1 yıl önce kurdukları “Tarih Arkeoloji Sanat ve Kültür
Mirasını Koruma Vakfı” (TASK) çatısı altında sürdürdüklerini
belirtti.
TAHRİBAT HARİTASI
Marmara ve Ege bölgelerinin 2000 yılında tarandığını hatırlatan Tanındı,
gelecek yıl İç Anadolu, 2004’te ise Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgelerinin
taranacağını dile getirdi. Tanındı, bütün bölgelerle ilgili 4 yıllık
ilk dönem çalışmasının tamamlanmasının ardından hazırlayacakları Türkiye’nin
tamamını kapsayan Ana Rapor’da bütün istatistikler ile tahribat haritasının
yer alacağını bildirdi.
İlk Tunç Çağı’na kadar olan döneme ait yerleşimlerin taranmasının
projenin ilk ayağı olduğunu ifade eden Tanındı, bunun tamamlanmasının ardından
sonraki dönemlere ait yerleşim ve eserlerin de başka ekiplerce araştırılacağını
kaydetti.
Proje kapsamında şimdiye kadar 38 bin kilometre yol yaptıklarını belirten
Tanındı, toplam 5 bin 600 adet dia, 7 bin 500 adet de dijital fotoğraf çektiklerini,
kaydettikleri 50 saatlik filmle de Türkiye Arkeoloji Belgeseli hazırlamayı düşündüklerini
söyledi.
TAHRİBATIN BOYUTU
Türkiye’deki tahribatı “çok korkunç” diye değerlendiren Tanındı,
“Türkiye’deki arkeolojik tahribat yoğun, yaygın ve sürekli... Bölgesel
ya da belirli yerleşmelere, sitlere yönelik değil. Biz burada konuşurken
bile en azından 10-15 höyük bir greyderin, bir definecinin kepçesi, kazması
altında yok oluyor. Bunun için acil önlem alınmalı” dedi.
TAHRİBAT NEDENLERİ
Daha sonra dia gösterisi eşliğinde Oğuz Tanındı tarafından özetlenen
raporda, Akdeniz Bölgesi’ndeki 63 günlük çalışmada TAY ekibinin 14 bin
282 kilometre yol yaptığı ve 394 yerleşim yerinin tarandığı belirtiliyor.
Rapora göre, bu yerlerden 341’indeki tahribat belgelendi. Bu tahribatların
168’i tarım, 64’ü yapılaşma, 44’ü tarım ve yapılaşma, 28’i
define arama ve tarım, 22’si definecilik ve kaçak kazı, 5’i yol, 5’i doğal
sebepler, 2’si maden ve ocak, 3’ü de diğer nedenler yüzünden kaynaklandı.
Güneydoğu Anadolu’da 43 gün boyunca sürdürülen arazi çalışmalarında
ise 7 bin 64 kilometre yol yapan ekip, 194 yerleşimi araştırdı, bunların
174’ünde tahribat saptandı. 64 yerleşmenin de barajların altında kaldığı
vurgulanan raporda, tahribatların 53’ünün yapılaşma, 46’sının tarım,
28’inin tarım ve yapılaşma, 15’inin doğal nedenler ve yapılaşma, 13’ünün
define ve tarım, 9’unun definecilik ve kaçak kazı, 5’inin doğal,
5’inin de maden ve ocak işletilmesi nedenlerinden kaynaklandığı
kaydediliyor.
NTVMSNBC
|
