Mimar ve aydınlatma tasarımcısı Richard Kelly, 1950’lerde New York’daki vitrinler ve satış alanları için 3 çeşit aydınlatma çeşidi formülize etti: Görmek için ışık, bakmak için ışık ve incelemek için ışık. Bugün hala bu formüller geçerli.
Görmek için Işık
Mimar ve aydınlatma tasarımcısı Richard Kelly, 1950’lerde New York’daki vitrinler ve satış alanları için 3 çeşit aydınlatma çeşidi formülize etti: Görmek için ışık, bakmak için ışık ve incelemek için ışık. Bugün hala bu formüller geçerli. Bir mağazanın girişindeki aydınlatma, tanıtım için ilk kriter. İyi dengelenmiş genel ışıklandırma, düzenlenmiş basit parlaklık, biraz parıltı ve insanların iyi görebileceği bir ışık seviyesi, bu şekilde müşteriler sergilenen ürünlere daha iyi konsantre olabilirler. Genellikle dikey alanlar ve odaların en dipleri, düzenli yerleştirilmiş veya geniş çaplı elemanlarla aydınlatılır.
Bugünlerde, nişler ve girintiler gibi mimari özellikler mekana dolaylı ışık sağlamada kullanılıyor. LED’ler gibi yenilikçi teknolojilerse bu yönde yeni olanaklar sağlıyor.
Aydınlığın ne seviyede olacağı mağazanın cinsi, ortamın karakteri ve ayrıcalıklarıyla değişir. Aydınlanmayı 1.000 lux kadar yüksek derecelerde kullanma sürekli bir kar yaratabilir. Bugünlerde birçok mağaza ve dükkan için deneyim dünyasını sahneleme ve duyusal atmosferli yaşam tarzı bir soru işareti oluşturuyor. Aydınlatma diğer birçok etmenden daha çok iş başarabiliyor. Genel bir ışıklandırmadaysa loş bir ortam oluşabilir. En az 300 lux, çeşitli ışık kaynakları ve teknik ışıklandırma elemanları kullanılarak farklı atmosferler oluşturulabilir. Bu noktada vurgu ışıkları önemli rol oynar.
Bakmak için Işık
Vurgulu ışıklar dikkati çekerek vurgulanmak istenen şeyin göze çarmasını sağlar. Ayrıca genel ışıklandırmayla birlikte çalışan vurgulu ışıklar, bireysel mağaza atmosferini kuvvetlendirir. İyi bir aydınlatma konsepti mutlaka mağazanın kişiliğine bağlı olmalıdır. Formüle göre daha ayrıcalıklı ürünler sunulduğunda daha ayırt edici ve yüksek kaliteli aydınlatma gereklidir.
Bugünlerde süpermarketler bile satışlarını harekete geçirmek için vurgulu ışıkları tercih ediyor. Eğer aydınlatmayla ürünler üzerinde doğru oynamalar yapılırsa, renk, şekil veya yüzey gibi özelliklerin sunumu daha kolay olabilir. Çok sayıda aydınlatma ve ışık kaynağı amaçlarına göre seçildiği takdirde UV filtresi veya ısı duyarlı hesaplayıcılara dönüşebilir. Efektlerin de bu oyunda bir rolleri vardır, güçlü bir şekilde odaklanan ve keskin tanımlı gölgeler oluşturan spotlar ya da büyük alanları kaplayan geniş açılı ışıklar gibi. Vurgulu ışıklarla, ışık yönünü ve rengini kullanarak ışık ve gölge oyunları yaratmak ise usta işidir.
İncelemek için Işık
Aydınlatma, sergilenen ürünler için bir sahne hazırlar. Aynı durum mekanlarda da geçerlidir. Vurgulu veya etkin ışıkların kullanımı alışverişlerde etkileşimi artırır. Aynı zamanda mekanı şekillendirmek için de zamana ihtiyaç vardır. Örneğin, yerler, tavanlar veya duvarlar görsel etkileşimi harekete geçirir ve çevresel alanları daha etkileyici hale getirir. Işıklar sayesinde, bir mekan dönüşür ve kendi başına bir obje haline gelir. Etkili ışıklar ürünlerin daha yakından incelenmesine olanak tanır. Sadece plastik sanatların değil, alanlar ve odaların da bütünüyle ışıktan yapılması konusunda denemeler de teşvik ediliyor.
Özel çekim gücü, tasarımcı, mimar ve aydınlatma tasarımcılarının içlerinden gelen gözlemcilik duygusunu harekete geçirerek yeni oda efektleri ve elemanları geliştirmeye yönlendirir. Yeni olanaklar renkli ışıklar, hareketli ışık konileri ve spot ışıklarıyla da tamamlanarak resimler, logolar ve markaların tasarlanmasını sağlamıştır. Günümüzde insanların dikkatini çekebilmek için zihne, duygulara ve hislere hitap etmek gerekiyor. Çünkü insanlar mağazalarda ya bir şeyleri denemek ya da alışveriş yapmak isterler. Eğer performans ve sunum doğruysa, insanlar mağazada satılan ürünler hakkında da konuşacaklardır.