|
Müteahhitler koruma altında
TBMM Genel Kurulu, İhale Yasa Tasarısı'nı önceki gece yaptığı çalışma
sonucu kabul etti. İhale Yasası'nda yapılan değişiklikle yabancı müteahhitlerin
ihalelere giriş altsınırı yükseltildi.
Yeni ihale rejiminde 'açık ihale', 'belli istekliler arasında ihale' temel yöntemler
olarak uygulanacak. 'Doğrudan temin' ve 'pazarlık usulü' ise istisna yöntemleri
oluşturacak. Ödeneği olmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılmaması kuralını
getiren yasaya göre işler, ayrılacak ödenek doğrultusunda programlanacak.
İhaleye çıkarılacak alım ve yapım işleri için yaklaşık maliyet dikkate
alınarak kullanılacak 'eşik değerler' uyarınca yönetimler, eşiğin altındaki
ihaleler için yerli firmalar arasında seçme yapacaklar. Üst değerlerdeki
ihalelere ise yabancı firmalar da katılabilecek. Partilerin anlaşması
sonucu, Hükümet önergesiyle kamu ihalelerinde yaklaşık maliyeti düzenleyen
eşik değerler genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli dairelerin mal
ve hizmet alımlarında 300 milyar liradan 750 milyar liraya, diğer idarelerin
mal veya hizmet alımlarında 500 milyar liradan 1 trilyon liraya, idarelerin
yapım işlerinde 11 trilyon liradan 17,5 trilyon liraya çıkarıldı. Türkiye'nin
AB'ye tam üyeliği halinde AB standartları kabul edilecek.
Ancak ihale belgelerine eşik üstü ihalelerde yerli firmalara yüzde 15
avantaj sağlayan hükümler konabilecek. Yabancılarla ortak Türk firmaları
bu avantajdan yararlanamayacak. AK Parti'nin verdiği, Hükümetin desteklediği
bir başka öneriyle tamamlanma maliyeti yüzde 50'nin üzerinde hesaplanan
ihalelerin aynı müteahhite verilmesine ilişkin tasarı hükmü iptal edildi.
Hükümetin verdiği bir önergeyle de 'Doğrudan Temin' yöntemiyle yapılan
ihalelere ilişkin sözleşmelerin notere tescil ettirilebilmesi hükmü
getirildi.
Kamu bankaları kapsamda
Genel ve katma bütçeli kuruluşlar, il özel idareleri, belediyeler, bunların
döner sermayeli kuruluşları, birliklerin açacakları ihalelere yeni düzenlemeler
getiriyor. KİT'ler, sosyal güvenlik kuruluşları, fonlar, özel yasalarla
kurulan ve kendilerine kamu görevi verilen kuruluşlar ve bağımsız bütçeli
kuruluşlar da yasa kapsamında bulunuyor. Meslek kuruluşları yasa dışında
tutuldu. Sözkonusu kurumların sermayelerinin yarısından fazlasına sahip
oldukları her türlü devlet kuruluşu ve Ziraat Bankası, Halkbank ve
Emlakbank'ın yapım işleri de İhale Yasası kapsamında bulunuyor.
Uluslararası anlaşmaların sağladığı dış finansman ile yaptırılacak
olan ve finansman anlaşmasında farklı ihale usul ve esaslarının uygulanacağı
belirtilen mal veya hizmet alımlarıyla yapım işleri de yasanın dışında
kalıyor. Tarım ve hayvancılıkla ilgili ürün alımları, savunma, güvenlik
ve istihbaratla ilgili uçak, helikopter, gemi, denizaltı, tank, panzer gibi
araç, silahlar ve malzemeleri ile bunların modernizasyonu ihaleleriyle mühimmat
ihaleleri kapsam dışında tutulurken, bir önergeyle roketler de listeye
eklendi.
10 kişilik kurul
10 kişiden oluşan Maliye Bakanlığı'yla 'ilişkili' bir Kamu İhale Kurumu
Sayıştay denetimine tabi olacak. KİK'e ilişkin düzenleme hemen yürürlüğe
konulacak. Yasayla kamu davası açılan ihalelerde, ihale komisyonunda yeralan
belediye başkanı, devlet görevlisi gibi kişilerin, dava sürerken ihaleyle
ilgili görevlerinden alınmaları hükmü de getirildi. Kamu ihalelerine katılması
yasaklanmış olanlarla bunların eşleri ya da ikinci dereceye kadar akraba
olanlar devlet ihalelerine katılamayacaklar.
İSO, ombudsman istedi
Nursel KARSAVURAN
IMF ile imzalanacak yeni stand - by için ön koşullardan biri olan kamu alımlarını
düzenleyen İhale Yasası'na İSO'dan tasarıya eleştiri geldi. Tasarının
herkesi bağlayacak ilkelerden büyük ölçüde yoksun olduğunu bildiren İSO,
Maliye Bakanlığı'na ilettiği görüşünde yeni yasanın kamu alımlarının
ekonomik etkilerinin iyileştirilmesi amacı taşıması gerektiğini belirtti.
İSO ayrıca, Kamu Alımları Resmi Gazetesi ile resmi şikayetlerin
iletilebileceği bir Kamu Alımları Ombudsmanı istedi.
IMF ile imzalanacak stand - by anlaşması kapsamında ve Dünya Bankası tarafından
kullandırılacak krediler için ön koşul sayılan İhale Yasası Tasarısı'nın
kamu alımları ile ilgili uygulama ve anlayışı esas alan bir yapı arz ettiğini
bildirdi. Yaklaşık yıllık 25 milyar dolar civarında olduğu tahmin edilen
kamu alımları için ilkeleri belirleyen çerçeve yasa olması gerektiğini
belirten İSO, yasanın amacının kamu alımlarının ekonomik etkilerinin
iyileştirilmesi şeklinde değiştirilmesini istedi. Kamu alımlarında saydamlığın
sağlanması için Kamu Alımları Resmi Gazetesi yayımlanması ve şikayetlerin
iletilebileceği Kamu Alımları Ombudsmanı oluşturulmasının şart olduğunu
kaydetti.
Kamu Alımları Merkezi
Ayrıca yerli firmalar için de akreditif uygulanması ve vadeli alımlar için
senet kullanılması önerilerinde bulunan İSO, uluslararası ihalelerde döviz
cinsinden teklif veren yerli firmaların tekliflerinin de kabul edilmesi gerektiğini
belirtti. İSO, Kamu Alımları Politika Merkezi oluşturulması ve kamu alımları
işlemlerinin sadeleştirilmesinin şart olduğunu bildirdi. Ayrıca satın alma
görevlileri için bir Kamu Alımları Etik Kılavuzu yayımlanması gerektiği
bildirildi.
Bu arada kamu harcaması yapılmasını gerektiren mal veya hizmet alımları
ile yapım işleri yeni yasanın kapsamını oluşturuyor. Ancak AB ve Dünya
Ticaret Örgütü mevzuatıyla paralellik sağlanması amacıyla, kamu ihaleleri
sonucunda düzenlenen sözleşmeler ile ilgili konular yasa kapsamına alınmadı
ve bu konuda ayrı bir yasa hazırlandı.
Finansal Forum
|
