1990'dan bu yana gayrimenkul sektörünün içinde olan biri olarak 2005'teki gibi bir konut talebine şahit olmadığımı paylaşmak istiyorum sizinle.

İşin ilginç tarafı, konu ikinci el konutlardan çok maket, proje ve katalog üzerinden satışa çıkarılan konutlar tarafına geçmekte. Daha da ilginci, ihtiyaçtan çok, rant elde etmek amacı ile proje üzerinden konut satın alımları söz konusu.

Satın alınanın ne olduğuna baktığınızda, 24 ila 36 ay sonra bitecek, daha çoğunda temel dahi atılmamış büyük toplu konut projeleri karşımıza çıkıyor. TOKÎ ve Emlak GYO'nun gelir paylaşımı projeleri, bu yatırım çılgınlığının en canlı geçtiği projeler. Bugüne dek konut üretimi için yapılmış tüm fizibiliteleri alt üst eden bu yöntemde, temel atmadan 1. etap satışın tamamının bitmesi söz konusu bu projelerde. Bitmesi kelimesi de ifade olarak yeterli değil, kapışılması dersem abartmam sanırım.

Alaşehir'deki gerek Uphill Court gerekse Kentplus Ataşehir projelerinde, güvence bölümünde yer alan TOKİ ve onun iştiraki olan Emlak GYO imzası, tüm bunlara yol açan en önemli artı değer tabii ki.

TOKİ Türkiye'de son 2 yılda tam anlamı ile bir marka oldu. Hem de öyle bir marka ki, adının geçtiği her proje yok satıyor. Ama konunun geneline baktığımızda TOKt'nin bu proje üzerinden konut satışına getirdiği canlılık, arkasında TOKl güvencesi olmayan, adı dahi duyulmamış inşaat şirketlerinin de proje üzerinden satışına ivme kazandırıyor. Unutulmuş önce SAT sonra YAP modelini, gelir paylaşımı ile birleştiren kıvrak zeka, istanbul'un her köşesinde proje üzerinden konut satışlarına marka değerinden, ismini kullandırmadan da yararlanmaları şansını doğuruyor. Ne ilginçtir ki tüketici bu konuda ne kadar bilinçli daha anlayabilmiş değilim.

TOKl güvenceli lüks toplu konut projelerinde, yüklenici firmaların tüketiciye karşı taahhütlerini yerine getirememesi halinde, TOKl tavrının ne olacağını, TOKİ'nin İstanbul dışındaki müteahhitlere işten el çektirmesi ve yerine hızla yeni bir müteahhit bulmasından dolayı biliyoruz. Ama "diğer projelere ne olur acaba?" diye düşünmekten alamıyorum kendimi.

Acaba tüm konut projeleri yapan firmalar, kurguladıktan önce SAT sonra YAP modeli çerçevesinde, dairelerin tamamını satamazlar ise, bu inşaatları nasıl bitirirler? Fizibilite hesaplan, hep önceden satmak üzerine kurgulanmış bu lüks konut projeleri, en ufak bir mali problem halinde yarım kalmış şehir canavarları görüntüsünü yaşatır mı bize eski senelerde olduğu gibi.

Günün ipucu;
Güvene yatırım yapıp kazanç elde etmek son 10 yılın finans piyasalarının bir öğretisi bizlere. Öyle bir öğrendik ki, finansal enstrümanların getirişi tatmin etmediğinde, "her türlü riski alır olduk" kazanç elde etmek için. Siz siz olun, "gününde muteber olmayan gayrimenkul yatırımı yaparken" tolere edemeyeceğiniz riskler almayın derim. Bir daire satın almak tamam.ama 4 daire satın almak için bankalardan kredi kullanmak, avuçtakileri de kaybetmek anlamına gelmesin. Bu iş kumara benzemeye başladı biraz. Sakin olun demek istiyorum sevgili gayrimenkul yatırımcıları.